Nghe du khách Mỹ nói thật về VN 10 năm trước

Khi sang đến Hà Nội, tôi lại gặp vẻ mặt lạnh lùng. Trước hết, lối vào nhà hành chính của sân bay đóng chặt, khiến chúng tôi phải đứng đợi ngoài mưa một lát.

Lời người dịch: Năm 2006, Terry Borton, TS giáo dục học (Đại học Harvard), nguyên Tổng biên tập Tạp chí The weekly Reader, lần đầu tiên tới Việt Nam và đã ghi lại những ấn tượng mới mẻ*. Người dịch được em gái ông, nhà văn Lady Borton chuyển cho bài viết này.

Sau gần 10 năm, hẳn rằng có những thực tế được đề cập trong bài viết ít nhiều không còn cập nhật. Song về tổng thể, đến nay, cái nhìn khách quan của một du khách phương xa thiết nghĩ vẫn sẽ hữu ích, đáng suy ngẫm với chúng ta. Từ lý do đó, người dịch lựa chọn chuyển ngữ bài viết, để chuyển đến độc giả VN như một góc nhìn tham chiếu.

Là một công dân Mỹ tới Việt Nam lần đầu, tôi đã từ Hà Nội đi thăm ngay các vùng quê miền Bắc. Đến đâu cũng vậy, cả thành thị lẫn nông thôn, tôi đều được đón tiếp nồng nhiệt. Tôi bị choáng ngợp bởi vẻ đẹp miền quê, bởi người dân lao động cần cù, bởi tốc độ tăng trưởng chóng mặt của đất nước này. Đâu đâu tôi cũng gặp những nụ cười nồng hậu, những tấm lòng rộng mở.

Nhưng tôi xin được mạn phép bày tỏ với những người bạn mới ở Việt Nam của tôi, và với quý bạn đọc rằng, đối với các du khách, bộ mặt đang hướng ngoại Việt Nam lại khác xa với những gì mà người dân trong nước bày tỏ.

Vì vậy xin được mạo muội giải thích và đề xuất một số biện pháp làm cho những ấn tượng đầu tiên về Việt Nam tương thích với những gì tôi nghĩ thực sự là cốt cách của đất nước này. (Và, bởi vì chưa từng nhìn đất nước mình theo góc nhìn của một du khách lần đầu tới Hoa Kỳ, tôi nghĩ rằng những gì mình định góp ý với Việt Nam ở đây cũng có ích cho chính nước Mỹ).
***
Tiếp xúc đầu tiên của tôi với giới chức Việt Nam là tại một sứ quán, nơi tôi đến làm thị thực nhập cảnh. Phòng chờ hoàn toàn trống không, ngoại trừ một tấm bản đồ Việt Nam dùng để trang hoàng. Không có bất kỳ tranh ảnh, sách báo nào được trưng bày. Lặng ngắt, không nhạc điệu, bài ca.

Làm sao đây để sứ quán Việt Nam lôi cuốn được mối quan tâm của du khách về đất nước, con người, về nền văn hoá Việt, mà không gây tốn kém? Nên chăng, treo lên tường những tấm ảnh đẹp của những phóng viên ảnh rực rỡ tài năng của Việt Nam? Bày lên bàn những tập sách mỏng quảng bá về du lịch? Làm đầy thinh không bằng tiếng đàn bầu réo rắt phát đi từ máy ghi âm? Tóm lại, phòng đợi ở sứ quán cần trở thành một "cổng chào" thực thụ của Việt Nam.

(Còn nếu "xông xênh" hơn về kinh phí, có lẽ nên kiến tạo một phòng trưng bày các sản phẩm thủ công mỹ nghệ, hoặc một góc bày đồ cổ như bảo tàng qui mô nhỏ. Thậm chí, có thể thuê hẳn một chuyên gia Việt Nam về kiến trúc nội thất, để làm cho mọi thứ thực sự "bắt mắt").
***

 Sân bay Nội Bài, nơi đón tiếp rất nhiều du khách quốc tế. Ảnh: Ngọc Hà

Các nhân viên phòng lãnh sự hẳn là rất thạo việc, vì họ hoàn thành thủ tục cấp thị thực chỉ mất có một ngày. Nhưng rõ ràng đã không có ai nhắc nhở rằng, còn một phần chức trách nữa của họ, đó chính là làm sứ giả chào đón du khách của Việt Nam. Trông có vẻ ảm đạm và chán chường, các cán bộ sứ quán đã chưa bày tỏ được nụ cười rực sáng và tiếng chào vồn vã đậm chất Việt Nam. 

 
Ở bên Mỹ, thành phố nào cũng có một siêu thị gọi là Wal-Mart. Công ty khổng lồ này còn nhiều điều để phê phán, chê bai. Tuy nhiên, hễ ai sang Hoa Kỳ và bước chân vào một siêu thị Wal-Mart, sẽ gặp ngay một nhân viên  "tiếp tân" tới chào mừng. Trên lưng áo đồng phục màu xanh của người tiếp tân Wal-Mart có dòng chữ lớn: "Tôi có thể giúp ích gì cho bạn?" (How May I Help You?). Nếu bạn cần đến họ, họ sẽ chỉ dẫn ngay, vô cùng ân cần. Các nhân viên này không nhất thiết đã là người thân thiện, bản tính ưa giúp đỡ, chẳng qua họ được huấn luyện kỹ càng để bày tỏ vẻ mặt hiếu khách, nồng nhiệt cho Wal-Mart.
***
Khi sang đến Hà Nội, tôi lại gặp vẻ mặt lạnh lùng. Trước hết, lối vào nhà hành chính của sân bay đóng chặt, khiến chúng tôi phải đứng đợi ngoài mưa một lát. Rồi một công an cửa khẩu mở cửa, nhưng dĩ nhiên, không với vẻ mặt của một  "tiếp tân". Phòng làm thủ tục nhập cảnh cũng khá là khô khan và trơ trụi, với một số công an cửa khẩu đứng ở các góc. Những cảnh tượng thế này diễn ra ở khá nhiều nơi trên thế giới. Có thể đây là liệu pháp tâm lý làm cho những kẻ "không được hoan nghênh" phải tự bộc lộ mình. Nhưng nó cũng khiến mọi người phải cảm thấy ớn lạnh.

Những tờ khai nhập cảnh không được phát khi chúng tôi còn ở trên máy bay, và không có ai tại cửa khẩu làm chức trách chỉ dẫn. Hành khách tự tìm đến các bàn bày đầy những tờ khai. Nhưng chúng đều được ghi bằng tiếng Việt, thứ tiếng tôi không biết đọc. Tôi lọ mọ từ bàn nọ sang bàn kia, lần mò đống tờ khai, nhưng than ôi, tất cả chúng đều được viết bằng tiếng Việt.

Thật may, khi còn ở trên máy bay tôi gặp một thiếu phụ Việt Nam tuyệt vời. Chị lại gần xem tôi làm ăn thế nào, và bắt đầu dịch cho tôi. Rồi chị dịch cho tất cả các hành khách nước ngoài. Nhờ có chị chúng tôi được vào Việt Nam một cách an toàn. Nhưng chúng tôi không mấy phấn khởi về khâu làm thủ tục nhập cảnh.

Giải quyết vấn đề này thì ai cũng biết là vừa dễ, vừa rẻ. In các tờ khai bằng vài thứ tiếng, như các nước khác vẫn làm. Ở đầu trang in thêm "Kính chào quý khách, Welcome, Bienvenue". Và luôn kiểm tra để các tờ khai tiếng Anh luôn có trên các bàn tại nơi làm thủ tục.

Trộm nghĩ, sao không thể có một bóng áo dài tha thướt làm tiếp tân tại phòng đợi nhỉ, với nụ cười Việt say đắm lòng người? Nếu khâu răn đe cần phải có tại cửa khẩu để phát giác các vị khách bất hảo, nên chăng, lồng các khuôn mặt "tiếp tân" vào đây?
***
Đường vào Hà Nội dấy lên trong lòng tôi một nỗi băn khoăn mới. Vì cố ngắm những cánh đồng lúa xanh rì, đan xen những ngôi nhà ba tầng mới xây cất đẹp đẽ, mà không được. Choán lấy tầm mắt tôi là những bảng biển quảng cáo đồ sộ, nghễu ngện đứng sóng đôi cạnh nhau, làm tôi chẳng thể thưởng ngoạn cảnh đồng quê của xứ sở được tới thăm.

Đập vào mắt là vô số sản phẩm ngoài nước được long trọng quảng cáo ở Việt Nam để làm căng hầu bao các công ty quốc tế. Tôi không chống lại đầu tư nước ngoài, vì nó giúp Việt Nam tăng trưởng nhanh hơn so với việc chỉ xoay xở bằng nội lực. Nhưng Việt Nam rất giàu về vốn văn hoá dân tộc và di sản thiên nhiên, và đang phải quyết liệt tranh đấu để bảo vệ các giá trị này. Việc lối vào Hà Nội được che chắn bởi bức trường thành những tấm biển quảng cáo làm tôi tự vấn: liệu Việt Nam có cưng chiều các công ty nước ngoài hơn những đứa con mình? Phần quốc nội của nền kinh tế thể hiện ở đâu?

Rõ ràng không thể cấm đoán, hay tháo dỡ những bảng quảng cáo, bởi chưng ở bên Mỹ chúng cũng đứng đầy hai bên đường cao tốc. Nhưng nên chăng, cân nhắc kỹ về địa điểm và tương quan, sao cho việc quảng cáo phản ảnh được vị thế của các doanh nghiệp Việt Nam.

Phải chăng nhà nước nên hỗ trợ mạnh hơn việc DN Việt Nam quảng bá sản phẩm, dịch vụ của mình. Và có thể dùng ngay các bức ảnh sẵn có của Việt Nam Thông tấn xã hay Báo Ảnh Việt Nam để tạo dựng cho người nước ngoài hình ảnh đẹp về đất nước, con người, về tiềm năng nền kinh tế Việt Nam.
Thậm chí Việt Nam có thể dấn những bước đi mạnh dạn hơn. Khi Singapore giành được độc lập, quốc gia này còn nghèo hơn Việt Nam bây giờ. Nhưng quyết định ban đầu của nhà nước này là xây dựng một đại lộ có cảnh quan đẹp chạy từ sân bay về trung tâm đô thị này. Chính phủ Singapore muốn dùng con đường đặc biệt này làm cho mỗi du khách phải choáng ngợp bởi viễn cảnh mà quốc đảo này sẽ đạt tới.

Và quả thực như vậy, khi đến Singapore, điều đầu tiên tôi cảm nhận được chính là cái đại lộ diễm lệ này. Phải chăng Việt Nam cũng nên nghĩ tới một tiếp cận như vậy cho lối vào Thủ đô. Còn về lâu về dài, dự án này cần nhân rộng ra. Vì mỗi lần sang Singapore, tôi lại thấy dải xanh của thành phố được lan toả thêm. Nay quốc đảo này đã trở nên một công viên lớn, đầy bóng mát, với môi trường sinh thái được cải thiện.
***
Tôi nhận thấy khi đã ở Việt Nam, tôi được mời uống trà ở mọi nơi tôi tới, từ mái nhà tranh tới những gian đại hội sang trọng. Đây không giống như "nghi lễ thưởng trà" như ở Mỹ, trái lại, nó rất thân mật. Bạn được đón tiếp vồn vã, và còn được mời uống thêm café hay nước giải khát. Dân tộc nào cũng có thuần phong mỹ tục, nhưng tập quán tiếp khách này của người Việt vẫn thật là độc đáo.

Chẳng phải bởi con người bất cứ đâu cũng thấy rằng "tạo ấn tượng ban đầu" luôn rất quan trọng. Và nếu điều đó quan trọng với mỗi cá nhân, thì hẳn nhiên nó càng quan trọng đối với các quốc gia - đại diện cho hàng triệu cá nhân đó.

Vậy phải chăng đã đến lúc Việt Nam "pha trà đãi khách" ngay từ nơi quan khẩu?

Và phải chăng đã đến lúc thể diện của Việt Nam tại các sứ quán và sân bay lấy lại vẻ tươi tắn cởi mở, để đường đến Hà Nội lại đẹp như ngày nào.

Tác giả:Terry Borton - Người dịch: Lê Đỗ Huy

* Tên gốc bài viết của Terry Borton là "Vietnam: Warm Heart, Cold Official Face? - A Visitor's  First Impressions".

Theo VietNamNet

Sài Gòn lọt top 10 địa điểm lý tưởng để khởi nghiệp

Với 70% dân số dưới tuổi 30, TP.HCM hiện là một trong 10 điểm lý tưởng để bắt đầu thực hiện ý tưởng kinh doanh có liên quan đến công nghệ, nhất là sau thành công của Flappy Bird. 

Là trung tâm tài chính, kinh doanh của Việt Nam, TP.HCM là một trong những địa điểm lý tưởng để bắt đầu khởi nghiệp với những công ty công nghệ, viễn thông hay thương mại điện tử. "Với 70% dân số dưới 30 tuổi, nhất là sau thành công của Flappy Bird, Sài Gòn có đủ năng lượng và những điều kiện cần thiết để hỗ trợ những ý tưởng kinh doanh", CEO của quỹ đầu tư Nest Simon Squibb đánh giá.

Là quốc gia có tốc độ phát triển thuê bao di động nhanh nhất châu Phi, cùng với sự ra đời của M-Pesa, cổng thông tin thanh toán điện tử, thành phố Nairobi của Kenya cũng có mặt trong danh sách này.

Bangalore từ lâu đã được xem là thành phố công nghệ cao hàng đầu tại Ấn Độ. Với nguồn nhân sự chất lượng cao, kỹ năng giỏi, nơi đây được xem là thiên đường cho những người muốn bắt đầu một ý tưởng kinh doanh.

Thành phố Santiago cũng được đánh giá cao với những chính sách thu hút các nhà đầu tư thử sức kinh doanh tại Chile.

Với một cộng đồng Pháp ngữ sinh sống tại khu vực cận sa mạc Sahara, và là nơi tập trung số lượng lớn trụ sở của các công ty đa quốc gia, thành phố Dakar của Senegal cũng được xem là địa điểm lý tưởng để khởi động các dự án về công nghệ.

 

 Được đánh giá là khu vực tập trung nhiều tài năng công nghệ, Manila của Philippine có thể là sự lựa chọn hợp lý cho bất cứ ai muốn thử sức kinh doanh với các ý tưởng mới.

Với sự thành công của iRokoTV - được biết tới như "Netflix của châu Phi", thành phố Lagos, Nigeria là địa điểm hứa hẹn bùng nổ các công ty công nghệ trong thập kỷ tới.

Với một cộng đồng hơn 10 triệu người  Andean, thành phố Lima được xem là cơ hội tuyệt vời bất cứ doanh nhân nào muốn bắt đầu nghiệp kinh doanh của mình tại Peru.

Hong Kong là một thị trường tiềm năng và là nơi tốt nhất để ươm mầm những ý tưởng kinh doanh mới. Không chỉ mở cửa sâu và rộng, nơi đây còn được giới công nghệ đánh giá cao về cơ sở hạ tầng cũng như nền tảng tài chính.

Nguồn vốn liên doanh đổ vào Tel Aviv đã tăng gấp 3 lần kể từ quý I/2014, cho thấy thành phố xinh đẹp của Israel đang trở thành một trong những khu vực thu hút đầu tư hàng đầu thế giới, nhất là với những công ty công nghệ đến từ Trung Quốc.

 Theo Zing

Luật sư Nguyễn Trần Bạt: "Nền kinh tế của chúng ta là nền kinh tế phải làm lại từ đầu"

"Họ vẫn muốn bôi trơn để được vay, bởi vì họ biết vay mà không có khả năng trả."

>> Thành đạt là kết quả tất yếu của một quá trình gieo trồng cẩn thận

Tái cấu trúc nền kinh tế đang là vấn đề được dư luận hết sức quan tâm, đặc biệt là sau Diễn đàn Kinh Tế Mùa Thu và một phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội mới đây. Trao đổi với ĐĐK, Luật sư Nguyễn Trần Bạt cho rằng, Đề án tái cơ cấu nền kinh tế là rất hay, nhưng khi đi vào thực tế thì chúng ta mới giật mình.

PV: Thời điểm này đã là quý IV của năm 2014, ông có nhận định gì về nền kinh tế hiện nay, có người nói là đang tươi sáng, có ý kiến ngược lại, ý ông thế nào?

Ông Nguyễn Trần Bạt:Tôi cũng đã hy vọng là sẽ tươi sáng, nhưng khi nghe một số thông tin về nền kinh tế hiện nay như con số nợ xấu, thì tôi nghĩ tất cả những vấn đề của nền kinh tế Việt Nam khi chúng ta bắt tay vào tái cấu trúc vẫn còn nguyên đấy, chưa có tiến triển trong tái cấu trúc. Thời gian qua, cũng có những bộ ngành rất tích cực triển khai tái cấu trúc doanh nghiệp nhà nước như Bộ Giao thông Vận tải nhưng nhiều ngành khác chưa nhìn thấy những động thái tích cực.

Tái cấu trúc chưa tiến hành được thì chúng ta vẫn ôm nguyên một nền kinh tế như cũ, chưa thể tươi sáng được. Nợ xấu chưa giải quyết được. Bây giờ không thể cứ nói kinh tế tươi sáng một cách hồn nhiên mà khi nhận định phải có sự chứng minh. Tuy nhiên, rất khó để xã hội chấp nhận cách chứng minh khi đưa ra những con số theo kiểu tỉ lệ thất nghiệp là 1,84% chẳng hạn. Tôi nghĩ rằng, chúng ta phải xem lại định nghĩa thất nghiệp là gì.

Xã hội ta chưa chuyên nghiệp cho nên không có các định nghĩa cơ bản. Nợ xấu cũng có vẻ không được định nghĩa và do đó con số nợ xấu cũng thay đổi hàng ngày, lúc thì công bố thế này, lúc lại đưa ra một con số khác. Đối với một nền kinh tế thì vấn đề thất nghiệp là một trong những phổ quát căn bản để có thể định nghĩa tính lành mạnh của nền kinh tế, thậm chí của xã hội. Con số được đưa ra hiện nay là không đáng tin cậy. Với những con số như vậy, tôi thấy rất khó để đưa ra những nhận định.

Thưa ông, hồi đầu năm xã hội đã bàn tới tái cấu trúc một cách rất hứng khởi, với lộ trình hết 2015 sẽ cổ phần hóa xong mấy trăm doanh nghiệp nhà nước. Khi đó trong một bài trả lời phỏng vấn báo Đại Đoàn Kết ông có lo lắng về tính khả thi: "Ai bỏ tiền ra mua là cả một vấn đề khổng lồ”… Lo lắng ấy cho đến nay vẫn còn nguyên đấy?

- Nó vẫn còn nguyên, thậm chí còn trầm trọng hơn so với đầu năm. Thời điểm tôi trả lời phỏng vấn còn chưa có vấn đề giàn khoan Trung Quốc trên Biển Đông. Phải nói thẳng là lúc ấy tâm lý chung của mọi người là đang phấn khởi. Thậm chí, một vài ý kiến còn bàn đến những phổ quát có giá trị chiến lược toàn cầu. Khi dám nói những điều như vậy thì cũng đem lại một hiệu ứng phấn khởi, phấn khởi ấy có cơ sở hay không thì tính sau.

Lo ngại cho tính khả thi của cổ phần hóa mấy trăm doanh nghiệp nhà nước cho đến thời điểm này, đã cho thấy rõ ràng là không làm được. Cổ phần hóa là cách thức để giải quyết vấn đề tái cấu trúc. Khi mở thị trường tài chính và thị trường chứng khoán, chúng ta thổi giá lên bán và ta có một tài sản ảo. Quá trình cổ phần hóa diễn ra từ đầu năm đến nay thì phải đến tháng thứ tám vừa rồi, Chính phủ mới cho phép bán dưới sổ sách còn tám tháng đầu là không.

Có nghĩa là chúng ta vẫn nghĩ tài sản của mình là có thật, bởi vì dựa vào sổ sách ảo. Toàn bộ hệ thống thống kê bị ảnh hưởng bởi điểm ban đầu của thị trường chứng khoán, tức là đã khai khống một số giá trị. Trong khi thực tế không có giá trị để bán. Bây giờ thì bán dưới giá sổ sách cũng được nhưng không ai ngốc đến mức đi mua một giá trị âm.

Tái cơ cấu nền kinh tế đã có một số kết quả nhất định nhưng vẫn còn chậm

Vấn đề lãi suất thì sao, nó phản ánh điều gì khi mà mức lãi suất thấp như hiện nay, thưa ông?

- Ở Hong Kong, ở Tokyo, hay ở một loạt các nền kinh tế có những thời kỳ rất dài cả hàng chục năm nếu gửi tiền vào ngân hàng thì người gửi phải trả một khoản phí giữ tiền cho ngân hàng, chứ không được nhận lãi. Tôi đã nói rằng sẽ đến một lúc nào đó ngân hàng sẽ bị "ngộ độc” tiền. Lãi suất thấp là biểu hiện tập trung của hiện tượng ngân hàng "ngộ độc” tiền, không cho vay được và đứng trước nguy cơ là nếu như không nhận tiền gửi thì ngân hàng không thực hiện chức năng xã hội, mà nhận tiền gửi không có lãi suất thì bộc lộ là ngân hàng có vấn đề. Bây giờ đành phải để lãi suất thấp, không có hy vọng gì lãi suất cao.

Ông vừa nói ngân hàng "ngộ độc” tiền vì không cho vay được. Nhưng bản thân các doanh nghiệp không thể tiếp cận dễ dàng với nguồn vốn, thậm chí có khi vẫn phải có "phí bôi trơn”?

- Họ vẫn muốn bôi trơn để được vay, bởi vì họ biết vay mà không có khả năng trả. Nợ xấu vẫn gia tăng là vì vậy. Vay để "quỵt” thì với người vay chẳng là cơ hội hay sao? Nếu một trăm ông đi vay mà chỉ có hai ông "quỵt” thì hai ông đó sẽ bị tóm cổ, nhưng họ biết mười mươi rằng trong số đó có tới vài chục ông "quỵt” thì tội gì không vay, mất tiền "bôi trơn” vẫn vay. Trước cửa nhà tôi ở Sài Gòn có hai cái nhà nằm trong quy hoạch, người ta đã đến đo đạc xong rồi.

Thế mà tôi không biết làm thế nào người ta vẫn dùng sổ đỏ thế chấp được để vay ngân hàng mấy chục tỷ, và sau đó cả hai chủ nhà ấy đều biến mất. Đấy chính là cổ phần hóa trong giai đoạn tiêu cực của một xã hội. Đấy là nguyên nhân tại sao không giải quyết được nợ xấu. Tức là nợ xấu phải được định nghĩa là nợ không có con đường nào để thu hồi vốn. Tất cả những dự án không có con đường thu hồi vốn cấu trúc ra nợ xấu của Việt Nam và chiếm đến 60-70% hệ thống tín dụng của Việt Nam. Tôi nghĩ là con số nợ xấu 500.000 tỷ đã là lớn rồi nhưng có khi chỉ mới là một phần của sự thật thôi.

Về câu hỏi làm thế nào để tăng sức đề kháng cho nền kinh tế mà nhiều người hay nhắc tới, ông có ý kiến gì?

- Tôi luôn đặt ra câu hỏi căn bản hơn nhiều so với những câu hỏi như vậy, đó là chúng ta đang có một nền kinh tế như thế nào? Khi nói kinh tế suy thoái thì không ai kể ra được cái gì trong nền kinh tế suy thoái. Không có một ngành nghề cụ thể nào của nền kinh tế được nêu như một ví dụ về sự suy thoái. Khi đến cái tối thiểu là công nghiệp phụ trợ chúng ta cũng chưa có thì rất khó có sức đề kháng. Đề kháng mô tả một cách cơ học là làm thế nào để nền kinh tế không bị lệch, nền kinh tế phải có đối trọng của nó. Có lẽ còn lâu năm nữa thì nền kinh tế của chúng ta may ra mới đủ sức đề kháng.

Vừa rồi, tại Diễn đàn Kinh tế Mùa Thu, các chuyên gia cũng khá bi quan khi nói về tái cấu trúc, Viện trưởng Viện Quản lý kinh tế Trung ương Nguyễn Đình Cung nói thẳng thắn là chưa làm được gì và cho rằng tái cấu trúc không trúng sẽ còn có hại hơn?

- Tái cơ cấu là một đề án rất hay nhưng đến khi sờ đến cơ cấu thì chúng ta mới giật mình, làm gì để cơ cấu? Phân tích thế là để làm lại từ đầu. Nền kinh tế của chúng ta là nền kinh tế phải làm lại từ đầu, phải đặt lại nền móng cho nó. Tôi không thấy ở đâu người ta xây dựng cơ sở hạ tầng như ở Việt Nam, hễ có đất là làm, chỗ nào trống là làm. Một khi đưa ra một dự án là người ta phải tính toán làm cái này để phục vụ đối tượng nào, con đường này nối từ cái gì đến cái gì, phục vụ cho mục tiêu nào và thu hồi vốn bằng cách nào? Phải nói thật là chúng ta liều. Một công trình hạ tầng mà không thu hồi vốn tức là đầu tư không có mục tiêu quản lý. Chúng ta sẽ không có triển vọng để có thể cấu trúc ra một nền kinh tế.

Từ giờ đến cuối năm còn chưa đầy 3 tháng nữa, theo ông nền kinh tế có thay đổi gì không, những chỉ số đặt ra như mức tăng trưởng có đạt được không?

- Vấn đề là chúng ta đang đặt ra cái gì? Nếu là chỉ tiêu GDP khoảng 5,5% hay 5,8% thì không có gì khó. Vấn đề là liệu chúng ta có được những con số thống kê về tăng trưởng của từng ngành công nghiệp, những báo cáo cụ thể cho từng ngành công nghiệp cụ thể, cho từng ngành dịch vụ cụ thể không? (báo cáo thật chứ không phải là những con số đẹp). Theo tôi, đó là những vấn đề quan trọng.

Trân trọng cảm ơn ông!

Theo Đại Đoàn Kết

CIMB dự báo chứng khoán Việt Nam tăng ít nhất 25% trong năm sau

Đây là nhận định của ngân hàng lớn thứ 5 châu Á tính theo giá trị tài sản - CIMB, trong một báo cáo công bố tuần trước.

Theo CIMB, mặc dù tình hình nợ xấu dai dẳng tại các ngân hàng Việt Nam kéo giảm tăng trưởng tín dụng nhưng đây sẽ là động lực thúc đẩy thị trường chứng khoán tăng giá mạnh hơn. Tất cả là nhờ lãi suất giảm.

CNBC dẫn báo cáo công bố tuần trước của CIMB cho rằng, lạm phát giảm cùng với chương trình mua trái phiếu chính phủ táo bạo của các ngân hàng Việt Nam đã kéo giảm lợi suất. Tính đến thời điểm hiện tại của năm 2014, lợi suất trái phiếu chính phủ Việt Nam kỳ hạn 10 năm đã giảm khoảng 260 điểm cơ bản (100 điểm cơ bản bằng 1 điểm phần trăm).

Chương trình mua trái phiếu là dấu hiệu cho thấy, các ngân hàng vẫn quá lo sợ rủi ro trong hoạt động cho vay. Tuy nhiên, lợi suất giảm sẽ giúp đẩy giá cổ phiếu theo nhiều cách khác nhau, kể cả là khi tăng trưởng tín dụng giảm.

CIMB dự đoán, giá cổ phiếu sẽ tăng 25%- 30% trong năm tới sau khi đã tăng 23% từ đầu năm tới nay.

CIMB cho rằng, lãi suất thấp sẽ khuyến khích bộ phận người gửi tiết kiệm mua chứng khoán, đặc biệt trong thời điểm vàng không còn là kênh đầu tư hấp dẫn đối với giới đầu tư trong nước. Hơn nữa, việc chi phí vốn cổ phần đã giảm 200 điểm cơ bản cho thấy, thị trường này có thể thể tăng thêm hơn 25% hoặc hơn nữa.

Mặc dù người gửi tiết kiệm tại Việt Nam thường ưu tiên vàng nhưng những biến động gần đây của giá vàng cũng như chiến dịch đàn áp của chính phủ đối với các sàn giao dịch vàng trái phép đã kéo giảm sức hấp dẫn của kim loại này, theo nhận định của CIMB. Người gửi tiết kiệm cũng rất thận trọng với những tài sản trú ẩn truyền thống khác và bất động sản - thị trường này thậm chí còn chưa phục hồi sau vụ "vỡ bong bóng bất động sản" năm 2010. Nhu cầu cho vay giảm cũng khiến các ngân hàng phải hạ thấp lãi suất tiền gửi xuống mức không còn hấp dẫn khách hàng gửi tiết kiệm.

Trái ngược với quan điểm của CIMB, các chuyên gia tại công ty chứng khoán Maybank-KimEng lại cho rằng, lãi suất thấp không thể đẩy thị trường chứng khoán Việt Nam tăng giá. Theo dự đoán của Maybank-KimEng, Việt Nam tới đây sẽ tiếp tục hạ lãi suất và tiền đồng sẽ giảm giá thêm 0,45% - 0,5%. Tuy nhiên, với điều kiện thị trường hiện tại, thị trường chứng khoán có thể chỉ chịu tác động trong ngắn hạn.

Dù vậy, Maybank-KimEng vẫn khuyến khích các nhà đầu tư mua chứng khoán Việt Nam với dự báo rằng, chính phủ sẽ thực hiện các cuộc cải cách thực sự. Theo đó, các chuyên gia đang trông chờ vào những đợt IPO tiếp theo của các doanh nghiệp Nhà nước cũng như phương thức giải quyết nợ cấu và cải cách ngân hàng. Tính riêng trong 9 tháng đầu năm 2014, đã có 71 doanh nghiệp Việt Nam thực hiện IPO, cao hơn tổng của 2 năm trước.

Theo Dân Việt

Thứ trưởng Bộ KHĐT Nguyễn Chí Dũng: Thời gian tới rất nhiều cơ hội đến với Việt Nam

“Chúng ta nhiều chính sách kinh khủng nhưng chủ yếu vẫn mang tính chắp vá, đắp vào những lổ hổng chứ không phải là chủ động”. 

Đó chính là nhận định của Thứ trưởng Bộ Kế hoạch Đầu tư Nguyễn Chí Dũng tại hội thảo “Kinh tế Việt Nam đến năm 2025: Cơ hội và thách thức” sáng nay 10/10

Theo đó, Thứ trưởng Nguyễn Chí Dũng cho rằng, trong giai đoạn 2013-hết quý 3/2014 GDP đã có xu hướng tăng lên nhưng mức tăng trưởng còn rất mong manh, chưa được như kỳ vọng. Nguyên nhân được Thứ trưởng cho là do Việt Nam phải chịu tác động và đối mặt với nhiều khó khăn của kinh tế thế giới, nội lực của đất nước còn hạn chế, nhu cầu nội địa thấp…

 

Tuy nhiên, xét về tổng thể Thứ trưởng Nguyễn Chí Dũng nhận định kinh tế trong nước chưa như mong đợi, hiệu quả đầu tư thấp chưa có nền tảng, mô hình tăng trưởng thiếu tính vững chắc, xuất khẩu dựa nhiều vào doanh nghiệp FDI…

 

Thứ trưởng Nguyễn Chí Dũng cho rằng với các kết quả đạt được không nên so sánh theo chiều dọc, mà nên so chiều ngang để thấy được Việt Nam đứng ở vị trí như thế nào so với các nước cùng điều kiện, hoàn cảnh, trong cùng thời gian như nhau…. Ông Dũng nhận định, kinh tế thế giới có tác động lớn là bối cảnh chung tại sao các nước trong bối cảnh như nhau nhưng vẫn phát triển được nhưng Việt Nam vẫn tăng trưởng chậm, vẫn mong manh!

 

Thứ Trưởng Nguyễn Chí Dũng khẳng định: “Vấn đề lớn nhất của chúng ta là con người, thể chế. Hiện nay, thể chế chính sách của chúng ta vẫn thiếu tính định hướng dài hạn, cơ chế chính sách chỉ mang tính chắp vá bù đắp lại những lỗ hổng chứ không phải chủ động. Các chính sách thì nhiều kinh khủng trong khi không có nguồn lực để làm và làm không tập trung nên không hiệu quả vậy thì làm sao phát triển được”.

 

Ông Dũng cho rằng trong thời gian tới rất nhiều cơ hội đến với Việt Nam. Ông lấy ví dụ, từ khi xảy ra sự kiện ở Ukraine, Liên Bang Nga đã bị rút vốn gần 400 tỷ USD, biểu tình ở Hong Kong cũng mất 278 tỷ USD một ngày. “Cơ hội có thể tự nhiên nó đến, đôi khi khó khăn của người này là cơ hội của người khác. Cơ hội cũng có thể do chúng ta chủ động tạo ra quan trọng là phải nhanh nhạy, nắm bắt lấy”, ông Dũng cho hay.

 

“Đã đến lúc kinh tế Việt Nam phải có những thay đổi cơ bản. Trong thời gian tới không có động lực mới Việt Nam sẽ tụt hậu. Hiện nay thu nhập bình quân đầu người chúng ta chỉ còn hơn hơn Myanma, Lào, Capuchia. Tôi e rằng cứ trong tình trạng này trong vòng 3-5 năm tới các nước này vượt mình. Lúc đó đứng chót trong khu vực Đông Nam Á thì chết rồi”, ông Dũng cảnh báo.

 

Theo Thứ trưởng Dũng, Nhà nước đã nhận diện được những tồn tại và đang nỗ lực thay đổi căn bản như: tái cơ cấu kinh tế, cổ phần hóa, thúc đẩy tăng trưởng tín dụng, sửa đổi luật doanh nghiệp.... Việc thay đổi này đã đạt được một vài kết quả ban đầu: lạm phát giảm, GDP tăng, tăng trưởng tín dụng, dự trữ ngoại tệ cao…

 

Nói về việc chiến lược phát triển kinh tế giai đoạn đến năm 2025, ông Dũng nhận định Việt Nam đang có cơ hội lớn để hội nhập quốc tế. Riêng giai đoạn 2014-2020,Việt Nam phải thực hiện được mục tiêu cụ thể: Duy trì ổn định kinh tế vĩ mô; Tăng cường chuyển dịch cơ cấu kinh tế, đẩy mạnh phát triển của khu vực doanh nghiệp tư nhân; nâng cao năng lực cạnh tranh; Phát triển kinh tế thị trường gắn với tăng trưởng bền vững; Cơ cấu lại sản xuất, dịch vụ, chú trọng đến yếu tố con người, công nghệ… Đặc biệt phải tận dụng tốt các cơ do hội nhập kinh tế thế giới mang lại.

Theo Hướng Dương - Infonet

ILO lý giải năng suất lao động Việt Nam ở nhóm kém nhất khu vực

Báo cáo của ILO được công bố mới đây cho thấy năng suất lao động của Việt Nam thuộc nhóm thấp nhất ở châu Á-Thái Bình Dương, thấp hơn Singapore gần 15 lần, thấp hơn Nhật 11 lần và Hàn Quốc 10 lần.

Ông Malte Luebker, chuyên gia cao cấp của Tổ chức Lao động Quốc tế tại Châu Á-Thái Bình Dương (Ảnh: ILO)

So với các nước láng giềng ASEAN có mức thu nhập trung bình, năng suất lao động của Việt Nam cũng chỉ bằng 1/5 Malaysia và 2/5 Thái Lan.

Kết quả xếp hạng này đã gây nên nhiều ý kiến trái chiều trong dư luận, ông Malte Luebker, chuyên gia cao cấp của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) tại Châu Á-Thái Bình Dương đã giải thích nguyên nhân dẫn tới sự chênh lệch về năng suất lao động của Việt Nam so với các nước khác.

Năng suất lao động không thể hiện mức độ chuyên cần


- Thưa ông, xin ông cho biết năng suất lao động được tính như thế nào và con số này nói lên điều gì?


Năng suất lao động thường được định nghĩa là số lượng sản phẩm (GDP) được tạo ra trên một đơn vị người lao động làm việc (hoặc trên mỗi giờ lao động). Theo hướng dẫn về đo lường năng suất của OECD (Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế), năng suất lao động dựa trên giá trị gia tăng là thông số phổ biến nhất để tính toán năng suất lao động.


Năng suất lao động dựa trên giá trị gia tăng là một chỉ số gián tiếp tốt thể hiện mức độ phát triển của nền kinh tế của một quốc gia. Khi phân tích các thị trường lao động, chỉ số này thường được ưa chuộng hơn chỉ số về GDP trên đầu người (GDP trên đầu người được tính bằng tổng GDP chia cho tổng dân số, bao gồm cả trẻ em và người hưởng lương hưu).

Năng suất lao động là một thông số quan trọng làm cơ sở để xác định mức lương. Báo cáo mới đây của ILO/ADB về Cộng đồng ASEAN 2015 cho thấy những quốc gia có năng suất lao động cao thường có mức lương cao hơn. 


- Vậy liệu năng suất lao động có cho chúng ta thấy mức độ chuyên cần của lực lượng lao động của một quốc gia hay không?


Không, không thể đánh giá năng suất lao động thông qua trực quan như vậy. Năng suất lao động của một quốc gia hầu như không thể phản ánh mức độ chuyên cần và khả năng của người lao động của quốc gia đó. Năng suất lao động tổng cũng không cho thấy được sự khác nhau về năng suất lao động giữa các ngành, nghề và đặc biệt là các nhóm doanh nghiệp. 


Năng suất lao động của một quốc gia trước hết phụ thuộc vào mức độ hiệu quả sử dụng lao động kết hợp với các yếu tố sản xuất khác, như máy móc và công nghệ, và lượng máy móc và công nghệ mà một người lao động của quốc gia đó được sử dụng. Bởi vậy, nếu từ các thống kê năng suất lao động mà kết luận rằng người lao động ở Malaysia hoặc Singapore có thể tạo ra một sản phẩm cụ thể nào đó nhanh hơn người lao động ở Việt Nam là không đúng. 

 Chuyển dịch cơ cấu kinh tế sẽ tạo nên những cơ hội để tăng năng suất lao động. (Ảnh minh họa: TTXVN)

Cơ hội từ chuyển dịch cơ cấu kinh tế

- Thưa ông, xin ông cho biết tại sao lại có sự chênh lệch lớn về năng suất lao động của Việt Nam và một số quốc gia ASEAN khác?

Ở một cấp độ rộng hơn, năng suất lao động là một hàm số phản ánh cơ cấu kinh tế của một quốc gia. Báo cáo của ILO/ADB gần đây cho thấy năng suất lao động trong ngành chế tạo và các dịch vụ cao cấp cao hơn rất nhiều so với ngành nông nghiệp.
Ở những quốc gia như Campuchia, Lào và Việt Nam vẫn còn một bộ phận lớn lực lượng lao động làm việc trong ngành nông nghiệp, vậy nên có thể có năng suất lao động chung thấp hơn. Ngược lại, Singapore có thể có mức năng suất lao động cao hơn, bởi vì nền kinh tế của nước này chủ yếu dựa vào ngành chế tạo và các dịch vụ cao cấp như tài chính và bảo hiểm. Tương tự, những quốc gia có nhiều lao động làm việc trong nền kinh tế phi chính thức (ở đó, người lao động thường không được tiếp cận với những công nghệ mới nhất hoặc hiện đại nhất) có thể có năng suất lao động chung thấp.

- Việc hình thành Cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC) vào năm 2015 hứa hẹn sẽ tác động tích cực đến nền kinh tế Việt Nam, vậy đây có phải cơ hội để tăng năng suất lao động của Việt Nam? Việt Nam cần chuẩn bị gì cho quá trình này?

Theo báo cáo gần đây của ILO/ADB, Cộng đồng kinh tế ASEAN tạo ra tiềm năng lớn để các nước có thể chuyển dịch cơ cấu kinh tế từ các ngành có năng suất lao động thấp sang các ngành có năng suất lao động cao. Với lợi thế lực lượng lao động có trình độ giáo dục và kỹ năng vững chắc về đọc viết và tính toán, Việt Nam có thể là một trong những quốc gia được hưởng lợi nhiều từ quá trình này.

Hiện nay, có hai con đường để tăng năng suất lao động cho các quốc gia ASEAN. Một là tăng hiệu quả của các ngành công nghiệp chính bằng cách áp dụng công nghệ mới, nâng cấp máy móc và đầu tư vào đào tạo kỹ năng và đào tạo nghề. Mặt khác, năng suất lao động có thể tăng nhiều nhất thông qua con đường chuyển dịch sang các hoạt động có giá trị gia tăng lớn hơn. Bởi vậy, Việt Nam cần chuyển dịch từ nông nghiệp và các ngành dịch vụ cấp thấp sang các ngành chế tạo và các ngành dịch vụ cao cấp.

Trong thời gian tới, Việt Nam cần tiếp tục cải thiện chất lượng giáo dục và đào tạo, đặc biệt là ở cấp phổ thông trung học và các cơ sở đào tạo nghề thì Việt Nam sẽ nắm bắt được những cơ hội này.

Theo tôi, để có thể thực hiện được hai biện pháp trên, Chính phủ cần cung cấp cơ sở hạ tầng chất lượng, hệ thống giáo dục và phát triển kỹ năng tốt và các doanh nghiệp cần có khả năng đầu tư và nắm bắt cơ hội.

- Xin cảm ơn ông!

 TTXVN/Vietnam+

Báo giới xứ Hàn tiết lộ lý do Samsung bỏ Hàn Quốc sang Việt Nam

Thế giới đã trở nên quá nhỏ bé, và việc một người khổng lồ bước chân khỏi biên giới quốc gia để đầu tư sang nước khác được chính báo giới nước này chỉ rõ lý do vừa nghiêm túc vừa hài hước. 

Mới đây, tờ Donga Ilbo (Nhật báo Hàn Quốc) đã đăng một bài viết phân tích những lý do khiến người khổng lồ của Hàn Quốc, tập đoàn Samsung, liên tục rót vốn đầu tư vào Việt Nam.

Hiện tại, có khoảng 24.000 công nhân Việt Nam đang làm việc tại nhà máy Samsung Electronics ở Bắc Ninh.

Năm 2008, Samsung Electronics đã xem xét hai lựa chọn: một là mở rộng nhà máy ở Gumi, phía bắc tỉnh Gyeongsang ở Hàn Quốc, hai là xây dựng một nhà máy khác ở nước ngoài. Cuối cùng, Samsung đã lựa chọn đến Việt Nam đầu tư.Giờ ăn trưa ở nàh máy, những công nhân Việt Nam một tay cầm thìa, một tay cầm đũa, có vẻ như dùng cả hai tay như vậy sẽ giúp họ ăn nhanh hơn. Được biết đến với sự khéo léo, họ đang từng bước học cách để làm ra những chiến điện thoại di động.

Giá lao động ở Việt Nam rất rẻ, trung bình Samsung phải trả khoảng 353 USD/tháng (đã bao gồm cả lương làm thêm giờ) cho một nữ công nhân đã tốt nghiệp THPT, chưa bằng 1/10 tiền lương của công nhân Hàn Quốc ở quê nhà.

Năm 2012, Samsung thuê 19.665 công nhân ở Việt Nam trong khi chỉ tuyển thêm được 175 người làm việc tại nhà máy ở Gumi. Tập đoàn đã cố gắng tuyển những công nhân đã tốt nghiệp THPH ở các vùng lân cận Gyeongsang như Jeolla và Chungcheong nhưng nhiều người vẫn không muốn làm việc ở nhà máy.

Ở Hàn Quốc, người tìm việc thường muốn được làm việc ở Seoul và làm việc trong ngành dịch vụ hơn. Công nhân Hàn Quốc học rất nhanh ở bước đầu nhưng công nhân Việt Nam cũng có thể bắt kịp yêu cầu chỉ sau 3 tháng được đào tạo. Người Việt Nam cũng sẵn lòng làm thêm vì ở công ty… mát hơn ở nhà, hầu hết họ không có điều hòa trong phòng ở.

Đó là lý do khó lòng trách được Samsung khi tập đoàn này chuyển vốn đầu tư ra nước ngoài.

Chưa kể, chính phủ Việt Nam cũng có nhiều chính sách ưu đãi lớn dành cho Samsung. Họ cấp miễn phí cho Samsung 112 ha đất. Về thuế doanh nghiệp, công ty đã không phải trả một đồng nào trong suốt 4 năm đầu tiên. Qua giai đoạn này, Samsung cũng chỉ phải trả 5%/năm cho kỳ 12 tiếp theo và 10%/năm cho kỳ 34 năm sau đó.

Nếu so với mức thuế 22%/năm mà Samsung phải đóng ở Hàn Quốc, tập đoàn đã tiết kiệm được một khoản khổng lồ.

Đồng thời, chính phủ Việt Nam không chỉ miễn thuế nhập khẩu và thuế giá trị gia tăng mà còn chỉ thu một nửa tiền điện, nước và phí cước viễn thông đối với Samsung. Các cơ quan chức năng của Việt Nam cũng kiểm soát tình hình an ninh ở các doanh nghiệp rất tốt, một cuộc đình công lớn ở Samsung chỉ tồn tại trong vỏn vẹn 4h.

Chính phủ Việt Nam đã lên tiếng cảm ơn người khổng lồ của làng công nghệ Hàn Quốc vì đã tạo công ăn việc làm cho hơn 20.000 người ở quốc gia này. Samsung hiện cũng đang có kế hoạch sẽ đầu tư khoảng 1000 tỷ Won (tương đương 982 triệu USD) để xây dựng một nhà máy sản xuất thiết bị ở thành phố Hồ Chí Minh. Dự kiến, khu chế xuất mới sẽ có diện tích bằng khoảng 100 sân bóng cộng lại.

Có lẽ, đã đến lúc chính phủ Hàn Quốc phải cân nhắc, thế giới đã trở nên quá nhỏ bé để kêu gọi lòng yêu nước mà không làm gì để cải thiện môi trường kinh doanh để giữ chân các doanh nghiệp.

Bài viết được lược dịch từ nguồn đăng trên trang donga.com. Tờ Donga Ilbo (Nhật báo Đông Á) là một trong những cơ quan báo chí lớn nhất tại Hàn Quốc được thành lập từ năm 1920, hiện đang trực thuộc Tập đoàn Truyền Thông Đông Á.

Theo Infonet