Thủ Tướng Nguyễn Tấn Dũng: Buồn vì năng suất lao động thấp

“Buồn quá, năng suất của mình chỉ bằng 10% Singapore, 40% Thái Lan, 60% Maylaysia thôi sao? Phải kiểm tra lại ngay, không thể kéo dài được. Cần công nghệ gì các đồng chí mua. Tôi tin là người Việt Nam mình làm được”.

Đó chính chia sẻ của người đứng đầu Chính Phủ, Thủ Tướng Nguyễn Tấn Dũng tại buổi làm việc với Bộ Công Thương chiều qua 2/10 về tình hình sản xuất, kinh doanh 9 tháng đầu năm 2014.

Theo báo cáo của Bộ Công Thương, trong 9 tháng đầu năm chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 6,7%, dự báo cả năm tăng 7,0-7,2%; tổng kim ngạch xuất nhập khẩu khẩu ước đạt trên 216 tỷ USD, trong đó xuất khẩu tăng 14,2% với 21 mặt hàng đạt kim ngạch trên 1 tỷ USD; xuất siêu 9 tháng là 2,47 tỷ USD. Dự báo cả năm tổng kim ngạch xuất nhập khẩu 294,5 tỷ USD, xuất siêu khoảng 1,5 tỷ USD. Cùng với hoạt động xuất nhập khẩu, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng 9 tháng đạt trên 2,1 triệu tỷ đồng, cả năm ước tăng 12%...

Thủ Tướng Nguyễn Tấn Dũng đưa ra 5 yêu cầu cho ngành Công Thương. Ảnh: VPCP

Sau khi báo cáo tích cực của Bộ Công Thương, Thủ Tướng Nguyễn Tấn Dũng đã ra 5 yêu cầu cho ngành Công Thương phải thực hiện.

Thứ nhất, Bộ Công Thương phải tập trung vào việc rà soát, xây dựng thể chế, cơ chế, chính sách theo hướng kinh tế thị trường, cạnh tranh, công khai, minh bạch, đề xuất ban hành mới các cơ chế, chính sách theo hướng thông thoáng nhất, thuận lợi nhất cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của người dân và doanh nghiệp để thu hút đầu tư nước ngoài. “Các đồng chí thử đi làm doanh nghiệp, đi làm kinh doanh như người dân thì các đồng chí sẽ thấy rất nhiều vướng mắc rất vô lý. Những vướng mắc hoàn toàn có thể sửa được mà không mất tiền bạc. Chúng ta phải sửa đổi vì cuộc sống đòi hỏi, phải sửa vì thực tiễn cuộc sống đã phát triển và vượt qua tất cả các quy định cũ của chúng ta”, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng phát biểu.

Thứ hai, Thủ tướng yêu cầu ngành Công Thương phải đảm bảo các cân đối lớn của nền kinh tế gồm cân đối điện, than và xăng dầu. Thủ tướng cho rằng việc vượt kế hoạch khai thác 1 triệu tấn dầu thô, tiêu thụ thêm 500 ngàn tấn than trong năm nay đã đóng góp 0,16 đến 0,2 điểm phần trăm GDP, và nếu ngành Công Thương đạt mức tăng trưởng công nghiệp 7,2% và trên 7,2% thì tăng trưởng GDP 5,8% là hoàn toàn khả thi và có thể cao hơn.

Thứ ba, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng yêu cầu ngành Công Thương đẩy mạnh tái cơ cấu theo hướng nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả, sức cạnh tranh. Các doanh nghiệp lớn thuộc Bộ phải đánh giá lại năng suất lao động, chi phí, giá thành và hiệu quả hoạt động và đề xuất các giải pháp cụ thể để tăng năng suất, giảm giá thành, nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh. “Chúng ta phải làm cụ thể, không nói chung chung. Giờ không phải là so với chính mình mà phải so với thế giới, với bạn bè xung quanh, vấn đề là phải thay đổi để cạnh tranh”, Thủ tướng yêu cầu.

Thủ tướng cũng yêu cầu các doanh nghiệp Nhà nước thuộc Bộ phải kiên quyết, mạnh mẽ, khẩn trương thực hiện tái cơ cấu doanh nghiệp, cổ phần hóa. Theo Thủ Tướng cho biết, việc 70% lao động làm việc trong khu vực nhà nước nhưng chỉ tạo ra 15% GDP là không đạt.

Thủ Tướng nhấn mạnh: “Vấn đề không phải là bán cổ phần để nhà nước thu bao nhiêu tiền về, mà quan trọng hơn là chúng ta có những doanh nghiệp hiệu quả hơn và từ đó mới có nền kinh tế cạnh tranh hơn, hiệu quả hơn” 

Thứ tư, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng yêu cầu ngành Công Thương tiếp tục các nỗ lực, giải pháp để mở rộng thị trường tiêu thụ hàng hóa, cả thị trường trong nước và thị trường quốc tế. Khai thác có hiệu quả 6 Hiệp định Thương mại Tự do (FTA) đã có, đồng thời tích cực đàm phán 6 FTA mới. Thủ tướng cho rằng với triển vọng hoàn thành 3 FTA với EU, Hàn Quốc và Liên minh Thuế quan Nga-Belarus-Kazakhstan vào cuối năm nay sẽ tiếp tục mở ra cơ hội rất lớn cho hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam. Trong đó, nếu FTA với EU đi vào thực hiện thì chỉ riêng mặt hàng dệt may vào thị trường này sẽ tăng thêm tới 12 tỷ USD kim ngạch xuất khẩu. “Xuất khẩu dệt may thêm 1 tỷ USD, đất nước sẽ có thêm 250.000 việc làm mới”, Thủ tướng cho biết.

Thứ năm, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng yêu cầu ngành Công Thương quan tâm đến công tác cải cách hành chính mà trọng tâm là cải cách thủ tục hành chính. Thủ tướng đánh giá cao Thông tư quy định về thủ tục tiếp cận điện năng. Theo đó Thông tư này giúp thời gian làm thủ tục tiếp cận điện của doanh nghiệp giảm từ 132 ngày hiện nay xuống còn 36 ngày. “Thủ tục gì không cần thiết, gây khó khăn, cản trở, phiền hà cho người dân, cho doanh nghiệp phải rà soát để sửa đổi và loại bỏ”, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng yêu cầu.

Theo Infonet

ILO lý giải năng suất lao động Việt Nam ở nhóm kém nhất khu vực

Báo cáo của ILO được công bố mới đây cho thấy năng suất lao động của Việt Nam thuộc nhóm thấp nhất ở châu Á-Thái Bình Dương, thấp hơn Singapore gần 15 lần, thấp hơn Nhật 11 lần và Hàn Quốc 10 lần.

Ông Malte Luebker, chuyên gia cao cấp của Tổ chức Lao động Quốc tế tại Châu Á-Thái Bình Dương (Ảnh: ILO)

So với các nước láng giềng ASEAN có mức thu nhập trung bình, năng suất lao động của Việt Nam cũng chỉ bằng 1/5 Malaysia và 2/5 Thái Lan.

Kết quả xếp hạng này đã gây nên nhiều ý kiến trái chiều trong dư luận, ông Malte Luebker, chuyên gia cao cấp của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) tại Châu Á-Thái Bình Dương đã giải thích nguyên nhân dẫn tới sự chênh lệch về năng suất lao động của Việt Nam so với các nước khác.

Năng suất lao động không thể hiện mức độ chuyên cần


- Thưa ông, xin ông cho biết năng suất lao động được tính như thế nào và con số này nói lên điều gì?


Năng suất lao động thường được định nghĩa là số lượng sản phẩm (GDP) được tạo ra trên một đơn vị người lao động làm việc (hoặc trên mỗi giờ lao động). Theo hướng dẫn về đo lường năng suất của OECD (Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế), năng suất lao động dựa trên giá trị gia tăng là thông số phổ biến nhất để tính toán năng suất lao động.


Năng suất lao động dựa trên giá trị gia tăng là một chỉ số gián tiếp tốt thể hiện mức độ phát triển của nền kinh tế của một quốc gia. Khi phân tích các thị trường lao động, chỉ số này thường được ưa chuộng hơn chỉ số về GDP trên đầu người (GDP trên đầu người được tính bằng tổng GDP chia cho tổng dân số, bao gồm cả trẻ em và người hưởng lương hưu).

Năng suất lao động là một thông số quan trọng làm cơ sở để xác định mức lương. Báo cáo mới đây của ILO/ADB về Cộng đồng ASEAN 2015 cho thấy những quốc gia có năng suất lao động cao thường có mức lương cao hơn. 


- Vậy liệu năng suất lao động có cho chúng ta thấy mức độ chuyên cần của lực lượng lao động của một quốc gia hay không?


Không, không thể đánh giá năng suất lao động thông qua trực quan như vậy. Năng suất lao động của một quốc gia hầu như không thể phản ánh mức độ chuyên cần và khả năng của người lao động của quốc gia đó. Năng suất lao động tổng cũng không cho thấy được sự khác nhau về năng suất lao động giữa các ngành, nghề và đặc biệt là các nhóm doanh nghiệp. 


Năng suất lao động của một quốc gia trước hết phụ thuộc vào mức độ hiệu quả sử dụng lao động kết hợp với các yếu tố sản xuất khác, như máy móc và công nghệ, và lượng máy móc và công nghệ mà một người lao động của quốc gia đó được sử dụng. Bởi vậy, nếu từ các thống kê năng suất lao động mà kết luận rằng người lao động ở Malaysia hoặc Singapore có thể tạo ra một sản phẩm cụ thể nào đó nhanh hơn người lao động ở Việt Nam là không đúng. 

 Chuyển dịch cơ cấu kinh tế sẽ tạo nên những cơ hội để tăng năng suất lao động. (Ảnh minh họa: TTXVN)

Cơ hội từ chuyển dịch cơ cấu kinh tế

- Thưa ông, xin ông cho biết tại sao lại có sự chênh lệch lớn về năng suất lao động của Việt Nam và một số quốc gia ASEAN khác?

Ở một cấp độ rộng hơn, năng suất lao động là một hàm số phản ánh cơ cấu kinh tế của một quốc gia. Báo cáo của ILO/ADB gần đây cho thấy năng suất lao động trong ngành chế tạo và các dịch vụ cao cấp cao hơn rất nhiều so với ngành nông nghiệp.
Ở những quốc gia như Campuchia, Lào và Việt Nam vẫn còn một bộ phận lớn lực lượng lao động làm việc trong ngành nông nghiệp, vậy nên có thể có năng suất lao động chung thấp hơn. Ngược lại, Singapore có thể có mức năng suất lao động cao hơn, bởi vì nền kinh tế của nước này chủ yếu dựa vào ngành chế tạo và các dịch vụ cao cấp như tài chính và bảo hiểm. Tương tự, những quốc gia có nhiều lao động làm việc trong nền kinh tế phi chính thức (ở đó, người lao động thường không được tiếp cận với những công nghệ mới nhất hoặc hiện đại nhất) có thể có năng suất lao động chung thấp.

- Việc hình thành Cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC) vào năm 2015 hứa hẹn sẽ tác động tích cực đến nền kinh tế Việt Nam, vậy đây có phải cơ hội để tăng năng suất lao động của Việt Nam? Việt Nam cần chuẩn bị gì cho quá trình này?

Theo báo cáo gần đây của ILO/ADB, Cộng đồng kinh tế ASEAN tạo ra tiềm năng lớn để các nước có thể chuyển dịch cơ cấu kinh tế từ các ngành có năng suất lao động thấp sang các ngành có năng suất lao động cao. Với lợi thế lực lượng lao động có trình độ giáo dục và kỹ năng vững chắc về đọc viết và tính toán, Việt Nam có thể là một trong những quốc gia được hưởng lợi nhiều từ quá trình này.

Hiện nay, có hai con đường để tăng năng suất lao động cho các quốc gia ASEAN. Một là tăng hiệu quả của các ngành công nghiệp chính bằng cách áp dụng công nghệ mới, nâng cấp máy móc và đầu tư vào đào tạo kỹ năng và đào tạo nghề. Mặt khác, năng suất lao động có thể tăng nhiều nhất thông qua con đường chuyển dịch sang các hoạt động có giá trị gia tăng lớn hơn. Bởi vậy, Việt Nam cần chuyển dịch từ nông nghiệp và các ngành dịch vụ cấp thấp sang các ngành chế tạo và các ngành dịch vụ cao cấp.

Trong thời gian tới, Việt Nam cần tiếp tục cải thiện chất lượng giáo dục và đào tạo, đặc biệt là ở cấp phổ thông trung học và các cơ sở đào tạo nghề thì Việt Nam sẽ nắm bắt được những cơ hội này.

Theo tôi, để có thể thực hiện được hai biện pháp trên, Chính phủ cần cung cấp cơ sở hạ tầng chất lượng, hệ thống giáo dục và phát triển kỹ năng tốt và các doanh nghiệp cần có khả năng đầu tư và nắm bắt cơ hội.

- Xin cảm ơn ông!

 TTXVN/Vietnam+

Một người Singapore làm bằng 15 người Việt

Nghiên cứu của ILO cho thấy năng suất lao động của Việt Nam thuộc nhóm thấp nhất châu Á - Thái Bình Dương.

Nghiên cứu của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) vừa công bố cho thấy năng suất lao động của Việt Nam năm 2013 thuộc nhóm thấp nhất Châu Á – Thái Bình Dương (những nơi có thể thu thập số liệu) – thấp hơn Singapore gần 15 lần, thấp hơn Nhật 11 lần và Hàn Quốc 10 lần.

So với các nước láng giềng ASEAN có mức thu nhập trung bình, năng suất lao động của Việt Nam vẫn có khoảng cách lớn, chỉ bằng một phần năm Malaysia và hai phần năm Thái Lan.

Năng suất lao động của người Việt thuộc nhóm thấp nhất khu vực. Ảnh: AP

Đặc biệt, tốc độ tăng năng suất lao động giảm đi tại Việt Nam. Trong giai đoạn 2002-2007, năng suất lao động tăng trung bình 5,2% mỗi năm – mức cao nhất trong khu vực. Tuy nhiên, kể từ cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu năm 2008, tốc độ tăng năng suất trung bình hàng năm của Việt Nam chậm lại, chỉ còn 3,3%.

Theo một cuộc khảo sát về nhu cầu về kỹ năng với hơn 200 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực du lịch ở khu vực miền Trung Việt Nam, tất cả chủ lao động đều cho rằng sinh viên tốt nghiệp các trường dạy nghề không đáp ứng được yêu cầu của họ. Nguyên nhân là vì thiếu sự tham gia của doanh nghiệp vào quá trình đào tạo.

Tại một cuộc hội thảo diễn ra tháng 8 năm ngoái do Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã tổ chức, báo cáo của Tiến sĩ Bùi Sỹ Lợi, Phó chủ nhiệm Ủy ban về các vấn đề xã hội của Quốc hội cho thấy, tình trạng thể lực của lao động Việt Nam ở mức trung bình kém, cả về chiều cao, cân nặng cũng như sức bền, sự dẻo dai. Do đó, người lao động chưa đáp ứng được cường độ làm việc và những yêu cầu trong việc sử dụng máy móc thiết bị theo tiêu chuẩn quốc tế. Hơn nữa, kỷ luật của lao động Việt Nam còn kém so với nhiều quốc gia trong khu vực.

Các số liệu tại hội thảo này cũng cho thấy, năng suất lao động của Việt Nam chỉ đạt khoảng 61,4% mức bình quân của các nước trong khu vực ASEAN, chỉ cao hơn Myanmar và Campuchia, bằng 12% so với Singapore và 22% của Malaysia.

Báo cáo khác mới đây của ILO có chủ đề “Con đường đến Cộng đồng Kinh tế ASEAN 2015: Những thách thức và cơ hội đối với các doanh nghiệp cũng cho thấy,  kỹ năng không đáp ứng được yêu cầu công việc đang là mối lo ngại lớn trong toàn khu vực. 

Gần 50% chủ sử dụng lao động trong khối ASEAN được khảo sát đã cho biết người lao tốt nghiệp phổ thông không có được kỹ năng họ cần. Trong khi đó, hơn 50% nói rằng cử nhân tốt nghiệp đại học có được những kỹ năng có ích nhưng tỷ lệ tuyển sinh giáo dục đại học vẫn còn thấp. Các kỹ năng cần nhất là quản lý và lãnh đạo, tiếp đó là chuyên môn và tay nghề, dịch vụ khách hàng.

Vnexpress